Oto Klima Gazı Ne Zaman Doldurulur? Klima Soğutmuyorsa Neye Bakılır
Klima gazı ne zaman değişir? Çoğu zaman hiç değişmez: gaz, yakıt gibi harcanan bir madde değil, kapalı bir devrede dolaşan bir akışkandır ve normal koşulda tükenmez. Gaz seviyesi düşmüşse sistemde bir sızıntı vardır, yalnız gaz eklemek sorunu çözmez. Klima sisteminin genellikle yılda bir kontrol edilmesi yeterli bir düzen sayılır; kesin aralık için aracın kullanım kılavuzuna bakın.
Gaz neden eksilir?
Gaz; hortum bağlantılarından, contalardan, kondenserden (radyatörün önünde duran ısı değiştirici), buharlaştırıcıdan (kabinin içinde soğutmayı yapan eleman) ya da kompresörün sızdırmazlık parçalarından çok yavaş sızabilir. Yıllar içinde lastik hortumlar sertleşir ve contalar sıkılığını kaybeder; bu doğal yaşlanma sızıntının yaygın nedenlerinden biridir. Sızıntı küçükse etkisi aylar içinde, soğutmanın azar azar zayıflamasıyla görülür.
Gazla birlikte dolaşan kompresör yağı da sızıntıyla azalır; sızıntı uzun süre sürerse kompresör yeterince yağlanamaz ve zarar görebilir. Bu yüzden zayıflayan soğutmayı beklemek yerine nedenini aratmak gerekir.
Sızıntı onarılmadan gaz doldurulursa klima bir süre soğutur, sonra yine zayıflar. Doğru sıra şöyledir: önce basınç ve kaçak kontrolü, gerekiyorsa onarım, en sonda da tartıyla dolum.
Klima soğutmuyorsa hangi sırayla bakılır?
Kolaydan zora doğru ilerlemek hem zamanı hem masrafı azaltır. Sıra, en olası ve en kolay kontrol edilen nedenden başlar:
- Polen filtresi: Tıkalıysa hava akışı zayıflar ve klima soğutmuyormuş gibi hissedilir. Polen filtresi değişimi basit bir işlemdir; aralığı kılavuz belirler.
- Kondenser ve fan: Yaprak, böcek ve çamurla kapanan kondenser ısıyı atamaz. Fan çalışmıyorsa sonuç aynıdır. Temizlik ve fan kontrolü yapılır; kondenserin petekleri hassas olduğu için yıkama düşük basınçla yapılmalıdır.
- Kompresör: Klima açılınca kompresörün devreye girip girmediğine, sesine ve kayış durumuna bakılır. Klima açılırken motor devrinde hafif bir düşüş normaldir; uğultu, tıkırtı ya da belirgin zorlanma normal değildir. Gaz çok azsa koruma nedeniyle kompresör hiç devreye girmeyebilir.
- Gaz seviyesi ve kaçak: Basınç ölçülür, kaçak aranır. Gaz yeterliyse sorun elektrik, sensör ya da kompresör tarafında aranır.
Klimayı açınca motor sıcaklığı yükseliyorsa ve sorun trafikte beklerken belirginleşiyorsa, bu kondenser fanıyla ilgili olabilir. Böyle bir durumda klimayı kapatıp motoru zorlamamak gerekir.
Klima neden kötü kokar?
Koku çoğunlukla gazdan değil nemden gelir. Buharlaştırıcı soğutma sırasında nemlenir ve bu nemde küf ile bakteri üreyebilir. Tıkalı polen filtresi ve tıkalı su tahliye hortumu kokuyu artırır.
Çözüm filtre değişimi ve sistem temizliğidir. Koku filtre değişiminden sonra da geçmiyorsa buharlaştırıcı temizliği de düşünülür.
Küçük bir alışkanlık da fark yaratır: varış yerine birkaç dakika kala klimayı kapatıp fanı açık bırakmak, buharlaştırıcının kurumasına yardım eder.
Klima çalışırken aracın altından su damlaması normaldir, çünkü bu buharlaştırıcıda oluşan yoğuşma suyudur. Su ayak boşluğuna akıyorsa tahliye hortumu tıkalıdır.
Tatlımsı bir koku ve camlarda yağlı bir buğu ise klimadan çok soğutma suyu (antifriz) kaçağını düşündürür. Bu belirti varsa aracı bekletmeden kontrole götürün.
Gaz türü ve miktarı nereden öğrenilir?
Her araçta aynı gaz kullanılmaz; araç yaşına ve modeline göre farklı gaz türleri vardır ve bunlar birbirine karıştırılmaz. Gaz türü ile gram olarak dolum miktarı genellikle kaputun altındaki etikette ve kullanım kılavuzunda yazar.
Eksik dolum soğutmayı zayıflatır, fazla dolum kompresörü ve sistemi zorlar. Bu yüzden dolum bar tahminiyle değil, etikette yazan miktar kadar tartıyla yapılmalıdır. Etiketi bulamazsanız kullanım kılavuzuna ya da servise sorun; gaz türü tahminle seçilmez.
Fiyat; gaz türüne, dolum miktarına ve sızıntı onarımının gerekip gerekmediğine göre değişir. Araç görülmeden kesin fiyat söylenemez. Süre de benzer biçimde değişir: kontrol ve dolum çoğu araçta bir saat civarında sürer, onarım ya da parça değişimi gerekiyorsa süre teşhisten sonra belli olur.
Sıcaklar başlamadan kontrol neden önemli?
Klima en çok sıcakta çalıştığı için küçük bir eksiklik ilk sıcak günlerde ortaya çıkar. Bursa'nın yaz sıcağında klimasız kalmamak için kontrolü ilkbaharda yaptırmak, sızıntıyı erken yakalamanızı sağlar. Kışın da camın buğusunu almak için klima devreye girer; yani sistem yılın her döneminde kullanılır ve yıllık kontrol bu yüzden anlamlıdır. Güneşte kalmış bir araçta klimayı hemen en yüksek ayarda çalıştırmak yerine önce kapıları ve camları açıp sıcak havayı atmak, sonra klimayı iç hava konumunda çalıştırmak sistemin yükünü azaltır.
Ne yapmalı?
- Klimayı yılda bir, tercihen ilkbaharda kontrol ettirin.
- Soğutma zayıfladıysa önce polen filtresine ve kondensere baktırın.
- Gaz eksikse yalnız dolum istemeyin, sızıntının aranmasını isteyin.
- Gaz türünü ve miktarını araç etiketinden teyit edin, dolumun tartıyla yapıldığından emin olun.
- Tatlımsı koku, cam buğusu ya da kompresörden tuhaf ses gelirse bekletmeyin.
Kontrol için oto klima bakımı ve gaz dolumu sayfamıza bakabilir ya da Osmangazi'deki atölyemize randevu alabilirsiniz. Filtre ve diğer bakım kalemlerinin zamanlaması için periyodik bakım ne zaman yapılır yazımız da yardımcı olur.