Şanzıman, motorun gücünü tekerleklere ileten ve vites oranlarını belirleyen düzenektir. Vites geçişinde gecikme, sarsıntı ya da alışılmadık bir ses fark ediyorsanız şanzımanın kontrol edilmesi gerekebilir. Osmangazi'deki atölyemizde şikâyeti önce teşhis eder, sonra aracınız için hangi seçeneklerin olduğunu açıkça anlatırız.
Şanzıman tipleri
Aracınızın şanzıman tipi, belirtilerin anlamını ve yapılacak işi değiştirir.
- Manuel: Vitesi sürücünün debriyaj pedalı ve vites koluyla değiştirdiği yapı.
- Tork konvertörlü otomatik: Konvertör (hidrolik kavrama) kullanan ve vites geçişini yağ basıncıyla kendisi yapan klasik otomatik.
- Çift kavramalı (DSG, DCT gibi adlarla anılır): İki kavramayla geçişleri hızlandıran yapı.
- CVT: İki makara ve bir kayış ya da zincirle oranı kademesiz ayarlayan yapı.
- Robotik (otomatikleştirilmiş manuel): Manuel şanzımanın kavrama ve vites hareketlerini bir ünitenin yaptığı yapı.
Belirtiler
Şu belirtilerden biri varsa aracınızı kontrol ettirin:
- Vites geç ya da sert geçiyor.
- Kalkışta veya vites değişiminde sarsıntı oluyor.
- Gaza basınca devir yükseliyor ama araç aynı oranda hızlanmıyor (kayma).
- Uğultu, vınlama ya da tıkırtı gibi alışılmadık sesler geliyor.
- Aracın altında yağ lekesi görülüyor ya da yağ seviyesi düşüyor.
- Uyarı ışığı yanıyor ya da araç kısıtlı moda (güvenlik modu) geçiyor.
- Vitese girmiyor, boşta kalıyor ya da vites kolu zor hareket ediyor.
Aynı belirti her zaman şanzımandan gelmez; motor, sensör veya düşük yağ seviyesi de benzer sonuç verebilir. Bu yüzden önce teşhis yaparız.
Şanzıman yağı bakımı ne zaman yapılır?
Şanzıman yağı değişiminin gerekip gerekmediği ve zamanı araca bağlıdır. Bazı üreticiler aralık verir, bazıları yağı ömür boyu dolum olarak tanıtır; kılavuzdaki değer esastır. Dur-kalk trafik, yük taşıma ve eğimli yol gibi ağır kullanım koşulları aralığı kısaltabilir. Yağın cinsi ve değişim yöntemi şanzıman tipine göre farklı olduğundan işlemi aracınıza uygun yağla yaparız.
Nasıl yapıyoruz?
- Dinleme ve ön kontrol: Belirtinin ne zaman çıktığını (soğukken ya da sıcakken, hangi vitesteyken) sorar, yağ seviyesini ve sızıntıları kontrol ederiz.
- Tarama ve yol testi: Bilgisayarlı arıza tespitiyle hata kodlarını okur, gerekirse kısa bir deneme sürüşü yaparız.
- Bilgi ve onay: Bulguları anlaşılır dille anlatır, seçenekleri ve tahmini bedeli bildiririz. Onayınız olmadan işleme geçmeyiz.
- İşlem: Seçilen yol uygulanır: tamir ya da parça değişimi, gerekiyorsa yağ değişimi.
- Kontrol ve teslim: Yol testi ve sızıntı kontrolünden sonra aracı teslim eder, gerekirse eski parçaları gösterir ya da teslim ederiz.
Teşhisten sonra hangi seçenekler olur?
Her şanzıman tipinin tamiri her atölyede yapılamaz; bu yüzden teşhisten sonra olası yolları açıkça anlatırız:
- Tamir: Arıza atölyemizde giderilebilecek türdeyse işlem ve parçalar anlatılır.
- Parça değişimi: Yenilenmesi gereken parça (conta, sensör, solenoid gibi elektrikli valf) belirlenir; orijinal ve eş değer seçenekler sunulur.
- Yönlendirme: İş şanzımanın komple elden geçirilmesini ya da özel ekipmanı gerektiriyor ve bunu burada yapamıyorsak söyler, sizi bu işi yapan bir yere yönlendiririz.
Hangisinin mümkün olduğu şanzıman tipine ve arızanın yerine bağlıdır. Teşhis yapılmadan "yaparız" ya da "yapamayız" demeyiz.
Ne kadar sürer?
Şanzıman işlerinde süre, teşhisten sonra bildirilir; çünkü aynı belirti, sınırlı bir parça değişiminden şanzımanın sökülmesini gerektiren bir arızaya kadar farklı sonuçlara çıkabilir. Parça beklemesi varsa onu da söyleriz.
Ertelenirse ne olur?
Kayan ya da sarsıntılı bir şanzımanla sürmek aşınmayı hızlandırır. Küçük bir yağ kaçağı, seviye düştüğünde ısınmaya ve iç parçaların zarar görmesine yol açabilir. Erken teşhiste iş daha sınırlı kalabilir. Vitese girmeyen ya da güç aktaramayan araç yolda kalmanıza neden olabileceği için belirtiyi ertelemeyin.
Fiyat ve onay
Şanzıman işlerinde fiyat; şanzıman tipine, aracın modeline, arızanın yerine ve seçilen parçalara göre büyük farklılık gösterir. Araç görülmeden ve teşhis yapılmadan kesin fiyat veremeyiz. Teşhisten sonra işlerin kalemlerini ve tahmini bedeli bildirir, onayınız olmadan başka işleme geçmeyiz. Bazı durumlarda tamir masrafı ile aracın durumu birlikte düşünüldüğünde başka bir yol daha mantıklı olabilir; bunu da konuşuruz.
Parça ve garanti yaklaşımı
Yağ, conta ve sensör gibi parçalarda orijinal mi eş değer (muadil) mi taktığımızı söyler, tercihi size bırakırız; seçilen parçayı faturada yazarız. Parça garantisi üreticiye ve parça türüne göre değişir. İşçilik garantisinin koşullarını iş başlamadan önce yazılı olarak bildiririz.